1 Mayıs 2016 Pazar

İkinci Dünya Savaşı'nda Slovak Ordusu

Not: Aşağıdaki yazı, http://www.feldgrau.com/a-slovakia.html adresinden çevrilmiştir.


Çekoslovakya aslen 1. Dünya Savaşı sonunda kuruldu. Bu yeni kurulan devletin çoğunluğunu bölgede uzun yıllardır bulunan Çekler ve Slovaklar oluşturuyordu. Ülkede güç ve otorite, çoğunluk olan Çeklerin elindeydi. Başkent Çek halkının geleneksel yurdunda yer alan Prag olarak seçilmişti.

Slovaklar Çek ulusunun kuruluşunun en başından beri otonomi isteği içindeydiler ve bu istek 1939 Mart'ında bağımsız Slovakyanın kurulmasını hızlandırdı. Südet 1939 yılında işgal edildiğinde Slovakların nihai otonomisine gidecek olan şartlar olgunlaşmış idi, ancak bu otonomi kendi sözde-bağımsız uluslarının kurulmasını sağlayan Almanların isteği doğrultusunda gerçekleşecekti. 2. Dünya Savaşı'nın başlangıcı sonrası, diğer birçok Mihver devleti gibi gururlu, coşkulu ve hevesli bir macera olarak başlayan bu süreç, zamanla bir devrim girişimi ve Slovak Silahlı Kuvvetleri'nin Almanlar tarafından zararsız inşaat birliklerine dönüştürülmesine yol açtı.

Çekoslovak Ordusu, 1938


Başlarda Slovak ordusunun yetenekli ve Almanların güçlü bir müttefiği olma potansiyeline sahip olduğu düşünülüyordu. Slovak halkının güçlü, cesur ve dayanıklı olduğu kabul görüyordu. Slovak ordusunun başlardaki problemleri Almanların Bohemya-Morevya yani eski Çekoslovakya'nın batı kısmının işgalini takriben modern ve çalışır silahların yetersizliği, ve Çek ordusunda uygulanan ayrımcılık sonucu yeni kurulan Slovak ordusuna liderlik edecek az sayıda subay ve astsubaydı. Almanyaya subaylık eğitimi için gönderilen birkaç Slovak dışında ülkede küçük bir Alman askeri misyonu da bulunmakta idi, Ancak bu problem asla tam olarak çözülemedi.

Slovakya Polonya seferinde Almanların yanında yer alacak tek Mihver devleti idi. 1939 Eylül'ünde eli kulağında olan Alman işgali sebebiyle OKW(Silahlı Kuvvetler Başkomutanlığı) Slovakyadan yardım talep etti. Slovak ordusu kurulalı sadece 6 ay olmasına rağmen, birkaç piyade ve topçu taburundan oluşan küçük bir seyyar kuvvet oluşturuldu. Almanların yanında kullanılması için iki muharebe grubu oluşturuldu. İlk grup bir tugay boyutunda, Anton Pulanich tarafından komuta edilen  altı piyade taburu, iki topçu taburu ve bir istihkamcı bölüğünden oluşmaktaydı. İkinci grup ise Gustav Malar tarafından komuta edilen iki tabur büyüklüğünde karma motorize keşif ve süvari birlikleri ile beraber dokuz motorize kundaklı top bölüğünden müteşekkil seyyar bir birlikti. Sözkonusu iki grup Slovak 1. ve 3. piyade tümenlerinin karargahı baz alınarak oluşturulmuşlardı. Nowy Sacz ve Dukeilska dağ geçitlerinden güney Polonyada bulunan Debica ve Tarnow'a ilerlerken muharebelerde yer aldı.

Almanların SSCB işgaline başlamasından 4 gün sonra Slovakya kendi birliklerini Slovakya Mihver Seferi Kuvvetleri (SMSK) adı altında Rus hatlarına gönderdi. Slovak ordu grubu savunma bakanı Ferdinand Catlos tarafından komuta ediliyordu.

Ferdinand Catlos


Doğu seferi devam ettikçe Slovak kuvvetleri muaazzam Alman ilerlemesinin gerisinde kalmaya başladılar. 45.000 kişi büyüklüğündeki Slovak ordu grubunu taşıyacak motorize araçların yoksunluğu bunun temel nedeni idi.

Slovak Ordu Grubu(SOG) Alman ilerlemesini takip edememesi sebebiyle bunu yerine getirebilecek seyyar bir grup oluşturulması kararlaştırılmıştı. Bu SOG'da bulunan bütün motorize birliklerin 2. Slovak Tümeni'nin eski komutanı  Rudolf Pilfousek komutasında Slovak Seyyar Kuvveti diğer adıyla Pilfousek Tugayı ile yeniden organize edilmesi ile yapıldı.

Rudolf Pilfousek


Pilfousek Tugayı(P.T) 1/6. mot piy tab, 1/11. mot top tab, 1. ve 2. bölüğü ile 1. Tank
Taburu, 1. ve 2. Anti-tank bölüğü, 2. Keşif taburu, 1. Silah bölüğü, 2. Motorsiklet
bölüğü ile 1/3/1. Mot. İstihkam müfrezesinden oluşmaktaydı.

P.T Lvovdan Vinnitsa'ya doğru ilerledi. 8 Temmuz 1941 civarında tugay Slovak komuta kademesinin kapsama alanından çıktığı için birliğin kontrolü Alman 17. Ordusuna verilmişti. Bu sırada artık bağımsız bir birlik olmayan Slovak Ordu Grubunun geride kalan birlikleri 103. cephe gerisi komutanlığı ile beraber güvenlik görevleri ile geride kalan Sovyet direnişini temizlemekte kullanılıyordu. 22 Temmuz'da artık Alman komutasındaki tugay Vinnitsa'ya hareket etmiş ve Lipovets'e doğru ilerliyordu, Bu sırada Sovyetlerle ağır çatışmalarda bulunan tugay Berdichev, Zhitomir üzerinden kuzeye, Kiev bölgesine doğru hareket etti.

1941 ağustosunun başlangıcında, S.O.G cepheden çekilmiş ve yerine getireceği görevlere daha uygun olacağı düşünülen iki yeni birlik kurulmasına karar verilmişti. eski S.O.G'un en iyi birlikleri şimdi 1. Slovak (Seyyar) Tümeni ile 2. Slovak (Güvenlik) Tümeni olarak organize edilmişlerdi. 1. Tümen aynı zamanda Slovak Çevik Tümeni(S.Ç.T) olarak da biliniyordu.

S.Ç.T aslen Polonyadaki Slovak ilerleyişinde de bulunan Gustav Malar tarafından komuta ediliyordu. 1941 Eylülünün ortalarında Kiev yakınında S.Ç.T yine cephe hattındaydı. Kiev'in ele geçirilişi ile sonuçlanan muharebelerin ardından S.Ç.T Alman Güney Ordular Grubunun ihtiyatına transfer edildi. Burda birlik Gorodishche, Kremenchug, ve Magdalinowka. üzerinden, ağır muharebelerde bulunarak Dnieper nehri boyunca hareket etti.  2 Ekim itibariyle S.Ç.T Dnieper nehrinin doğusunda Gol. Peres. bölgelerinde savaşan 1. Panzer Ordusunun bir parçasıydı. Sonra Mariopol ve Taganroga bölgelerine ilerledi ve 1941-1942 kışını Mius nehri boyunca hazırladıkları mevkillerde geçirdi. Daha sonra tümen Almanların Kafkasya'ya doğru ilerleyişinde yer aldı ve Rostov'un ele geçirilmesinde mühim bir katkıda bulundu. 1942 yazının sonlarına doğru  Jozef Turanec tümen komutanlığı görevini devraldı ve Kuban nehrinden Taupze bölgesine olan ilerleyişte tümene liderlik etti. 1942 yılının sonlarına doğru ise 1. Slovak Güvenlik tümeninin 31. Topçu Alayı S.Ç.T'ye transfer edildi. Ocak 1943'te Korgenral Jurech'in tümen komutanlığına getirilmesi ile tümen komutanı bir kez daha değişti.

1942/1943 kışında Stalingrad'taki korkunç kayıp Almanların Kafkasyadaki durumunu tamamen değiştirmiş idi, çünkü güneye doğru daha fazla bir ilerleyiş Mius nehrinin güneyindeki kuvvetlerin Sovyetlerin Kuzeyde Rostov'un Kızıl Ordu tarafından ele geçirmesi ihtimalinde bu kuvvetlerin tuzağa düşmesi ile sonuçlanacaktı. Kuzeydeki kayıplar sebebiyle, Kafkasyadaki birlikler olası bir kuşatmaya düşmemek için hızlıca geri çekildiler. Kafkasyadaki Alman kuvvetlerinin bir parçası olan 1. Slovak Seyyar Tümeni de geri çekildi. Saratowskaya civarında kuşatılan ve nerdeyse yok edilmiş olan tümen kaçmayı başardı. Ağır ekipmanlarını ve silahlarını geride bırakmak zorunda kalan tümen Kuba'ndan hava yoluyla tahliye edildi. Sivash ve Perkop köprüleri  üzerinden yapılan geri çekilmeyi korumak amacıyla kullanılan tümenin, bu noktadan sonra tarihi birkaç hafta için bulanık çünkü bir parçası olduğu operasyonların yer aldığı belgeler bu bölüm için bulunamadı. Ancak bu süre zarfında  başka bir komutan, Elmir Lendvay'in komutayı devraldığı bilinmekte. Muhtemelen kısa bir süreliğine cephe gerisine çekilen tümen, Melitopol bölgesine yakın bir yerde tekrardan cepheye geri döndü. Kısa bir süre sonra ise tümen Alman hatlarını yaran sürpriz bir Sovyet saldırısında bozguna uğradı ve Sovyetlere 2000 esir verdi. Bozguna uğramış ve yok edilmiş tümen cephe gerisine çekildi.

1944'ün başlarında eski çevik tümenin çekirdeği  II/20 Piy. Alayı, III/20 Piy. Alayı, I/11 Topçu Tab.'dan birkaç 150mm top, birkaç 37mm anti-tank silahı, 9. and 13. hafif uçaksavar bölükleri, ve 45. İnşaat Bölüğü ile oluşturulmuştu. Bu yeni birliğin adı Tartarko Muharebe Grubu idi ve 12 subay, 13 astsubay ve 775 erattan oluşmakta idi. Seyyar tümenden geriye kalan birlikler Alman Güney Ordular Grubu hatları gerisinde güvenlik görevleri için kullanılırken, muharebe grubu ise savunma operasyonları için Kırım bölgesine gönderildi. Son olarak, muharebelerdeki güvenilirsizliği sebebiyle Haziran 1944'te tümen cephe gerisine son kez çekildi ve Romanya'da bir inşaat birliği olarak kullanılmak üzere silahsızlandırıldı.

2. Slovak (Güvenlik) Tümeni

Söz konusu tümen çoğunlukla Alman hatlarının gerisinde güvenlik ve anti-partizan harekatlarında kullanıldı. Aslen doğuya doğru ilerleyen Alman birliklerinin ardında bıraktığı direnen Sovyet birliklerini yok etmek için kullanılan tümen daha sonraları Zhitomer bölgesinde anti-partizan operasyonlarında bulundu. 31. Topçu Alayı gibi bazı birlikler ise 1. Slovak Motorize Tümenine transfer edildi. Stalingrad'taki yenilgi sonucu moralleri bozulmaya başlayan Slovak birlikleri cephede daha sakin bir nokta olan Minsk'e kaydırıldı. Kısa bir süre sonra, 1 Kasım 1943'te devam eden firar problemi sebebiyle tümen silahsızlandırıldı ve Ravenna, İtalya'da bir inşaat birliği olarak kullanılmaya başlandı.

12. İstihkam Taburu

1943 yılında yoğun partizan saldırılarına mağruz kalan Alman hatları sebebiyle Slovak 12. istihkam taburu Alman G.O.G'nun cephe gerisine gönderildi ve Sovyet partizanları tarafından imha edilen demiryolu hatlarının tamirinde mühim görevlerde yer aldı. Daha sonraları 1. Slovak Tümeni ile birleştirildi ve Haziran 1944'te oluşturulan bir inşaat birliğinin parçası oldu.


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder